ذبيح الله صفا

1286

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )

47 - محمود بن عثمان « 1 » محمود بن عثمان از مؤلفان و نويسندگان قرن هشتم هجرى و از صوفيان مرشديّهء فارس يعنى از پيروان شيخ مرشد الدّين ابو اسحق كازرونى صوفى معروف قرن چهارم و پنجم هجرى ( م 426 ه ) است . مولد وى بدرستى معلوم نيست ولى چنان كه از موارد مختلف كتاب او بنام فردوس المرشديه مسلّم مىشود بيشتر در كازرون بسر مىبرد و بعيد نيست كه از مردم همان شهر بوده باشد . محمود بن عثمان از معتقدان و پيروان شيخ امين الدّين محمد بليانى ( معروف به امين بليانى ) متوفى بسال 745 هجرى بود كه شرح‌حال او را پيش‌ازين آورده‌ايم . محمود به اين شيخ ارادت تام مىورزيد و تا پايان حياتش بخدمتگزارى وى قيام مىنمود . اثر معروف محمود بن عثمان كتاب مشهور اوست بنام « فردوس المرشديّة فى اسرار الصمديّة » در شرح مقامات شيخ ابو اسحق كازرونى . اطلاعات محمود بن عثمان درين كتاب مبتنى است بر كتاب ديگرى تأليف خطيب امام ابو بكر محمد بن عبد الكريم از پيشروان فرقهء مرشديّه كه در حدود سال 502 هجرى درگذشت . محمود بن عثمان كتاب مذكور را اساس كار خود در تأليف فردوس المرشديه قرار داده و در حقيقت ترجمهء آن را در كتاب خود نقل كرده است و خود در اين باب گويد : « و آنچه در سيرت عربى خطيب امام ابو بكر محمّد بن عبد الكريم بن على سعد رحمة اللّه عليه

--> ( 1 ) - دربارهء او رجوع شود به مقدمهء فريتز ماير ( Fritz Meier ) بر كتاب فردوس المرشديه چاپ لايپزيگ و ترجمهء آن به فارسى از آقاى كاوس جهاندارى در مقدمهء چاپ تهران بسال 1333 شمسى ، بهمت آقاى ايرج افشار .